Doordecentralisatie [1]: heiligt het doel de middelen?

 

De intenties en uitgangspunten van de betrokkenen, de kwaliteit en leeftijd van de huisvesting maar zeker ook de juridische en financiële kennis van de materie zijn belangrijke succesfactoren. Dit alles om een gezamenlijk gedragen advies van de gemeente en de schoolbesturen aan de gemeenteraad voor te leggen, zodat deze een weloverwogen besluit kan nemen. In onze adviespraktijk begeleiden en adviseren wij gemeenten en schoolbesturen bij dit vraagstuk.

 

Door middel van doordecentralisatie wordt de financiering voor onderwijshuisvesting die plaatsvindt vanuit het gemeentefonds en het ministerie van OCW, samengebracht bij één partij. Deze samenvoeging kan het voordeel hebben dat een schoolbestuur ambities kan realiseren die binnen het huidige stramien van de (model)verordening voorzieningen huisvesting onderwijs niet mogelijk zijn. Ook een heroriëntatie van een gemeente op haar kernactiviteiten of het onttrekken van de onderwijshuisvesting uit de politieke arena kan een reden zijn om doordecentralisatie te overwegen.

Wanneer een schoolbestuur een verzoek tot doordecentralisatie indient bij de gemeente, dan zal de gemeenteraad daar een besluit over nemen. Vaak zal eerst onderzocht worden onder welke voorwaarden de betrokken partijen (college van B&W en schoolbesturen) overeenstemming kunnen bereiken. Dit voorstel voorzien van een advies wordt vervolgens voorgelegd aan de gemeenteraad ter besluit.

 

Het succes van een (verkennend) doordecentralisatie-onderzoek is volgens ons minder gelegen in de uitkomst (het wel of niet doordecentraliseren) maar in een gedragen en goed onderbouwd besluit om dit juist wel of juist niet te doen. Het sluiten van een overeenkomst voor (on)bepaalde tijd dient nu en in de toekomst de gemeenteraad het vertrouwen te geven dat de zorgplicht en de financiële middelen voor de onderwijshuisvesting op een goede manier worden beheerd en besteed. Het is in niemands belang om er naar verloop van tijd achter te moeten komen dat de overeengekomen middelen niet voldoende zijn om de kwaliteit en kwantiteit van de huisvesting aan te passen of op peil te houden. Het vooraf in kaart brengen van de gemeentelijke en schoolbestuurlijke ambities in relatie tot de beschikbare middelen voorkomt dat er op enig moment geld dat bestemd is voor het geven van onderwijs, wordt geïnvesteerd in het gebouw.

 

In het volgende overzicht is op hoofdlijnen in kaart gebracht op welke onderdelen inzicht nodig is om een gefundeerde afweging te maken of doordecentralisatie een middel is om die doelstellingen te realiseren die door de gesplitste financiering op dit moment niet te haalbaar zijn.

 

 

Voor de gemeente zijn, naast het vertrouwen in de onderbouwde ambitie van de schoolbesturen, de volgende componenten van belang.

 

 

---